Thế kỷ XX là một thời kỳ đau thương, mất mát của của dân tộc do chiến tranh gây ra.

Nghề gốm ở giai đoạn này cũng vì thế mà bị ảnh hưởng lớn. trong nữa đầu thế kỷ XX là giai đoạn khó khăn của nhiều làng nghề gốm sứ ở Việt Nam.

Các cơ sở sản xuất cầm chừng và chỉ có một cơ sở sản xuất gốm được thành lập mới trong giai đoạn này.

Nhưng giai đoạn nửa sau của thế kỷ XX đánh dấu một sự phát triển mạnh mẽ của gốm sứ Việt Nam cả về kỷ thuật làm gốm và quy mô sản xuất. 

Gốm sứ Việt Nam giai đoạn nửa Đầu thế kỷ XX

Đây là giai đoạn thực dân Pháp bắt đầu đặt ách đô hộ lên nước ta, trong giai đoạn này chủ yếu chỉ có một số ít cơ sở sản xuất gốm vẫn tiếp tục hoạt động.

Ở Phía Bắc các cơ sở sản xuất gốm truyền thống vẫn tiếp tục hoạt động như làng gốm Bát Tràng – Hà Nội. Gốm Bát Tràng giai đoạn này chủ yếu sản xuất các loại bát xương đất đỏ được phủ men tro và trang trí vẽ hoa lam đơn giản, một số sản phẩm khi nung ra có men vàng úa.

Ngoài đố dân dụng gốn Bát Tràng còn sản xuất một số lộc bình, chân đèn…

Ở Hải Dương nhiều cơ sở sản xuất truyền thống lâu đời bắt đầu chuyển sang sản xuất đồ đàn nổi tiếng lúc bấy giờ có loại bát đá Cầu Cậy với hình dáng thô dày, men trắng đục, hoa văn mờ màu xám nhạt được vẽ rất phóng túng.

Các cơ sở ở Thổ hà vẫn sản xuất các sản phẩm sành nâu nổi tiếng của mình như chum kiệu dung tích lớn, lư hương, chân đèn, lọ…

Sản phẩm bát hương Bát Tràng tại của hàng 21 Công Hòa, p.4, q.Tân Bình, tp.HCM

Ở miền Trung trong thời kỳ này các cơ sở sản xuất gốm đất nung, sành nâu nổi tiếng vẫn tiếp tục sản xuất như gốm đất nung Viên Sơn, Linh Cảm, Cẩm Trang ở Hà Tĩnh.

Gốm sành nâu nổi tiếng như gốm Lò Chum – Thanh Hóa, Mỹ Cương – Quảng Bình, Tân thạnh, Phụng Canh – Bình Định.

Các cơ sở sản xuất gốm đất nung thành hình bằng tay của nười chăm ở Bình Thuận, Ninh thuận vẫn sản xuất với số lượng rất hạn chế.

Ở miền Nam một số cơ sở sản xuât gốm Cây Mai – Sài Gòn Chợ Lớn đã chuyển về sản xuất ở Lái Thiêu – Bình Dương và Đồng Nai và tạo nên một vùng sản xuất gốm nổi tiếng đến ngày nay.

Các sản phẩm chủ yếu là đất nung và sành nâu như lu, khạp, trã, chách, cối đâm tiêu, nồi, niêu…các loại gốm sành xốp và sành trắng như bát dĩa, ấm chén, khay nước, mâm bồng…

Gốm sứ Việt Nam giai đoạn nửa sau thế kỷ XX

Bước sang giai đoạn nữa sau thế kỷ XX miền Bắc được độc lập và bắc đầ công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa.

Đây là thời kỳ đánh dấu một sự phát triển mạnh mẽ trở lại của nghề gốm ở nước ta.

Các cơ sở đã sản xuất trở lại trong đó có nhiều cơ sở sản xuất truyền thống lâu đời đã phát triển quy mô lên thành các nhà máy xí nghiệp lớn, áp dụng nhiề máy móc hiện đại giúp tăng công suất sản xuất.

Đặc biệt là sản xuất các sản phẩm đô sứ và đồ sành trắng trong đó đáng chú ý là nhà máy sứ Hải Dương.

Từ năm 1965 nhiều tỉnh miến Bắc đã xây dựng nhiều xí nghiệp sản xuất sành trắng với công xuất 5 triệu sp trong một năm như Sông Hương – Ninh Bình, Thanh Hà – Phú Thọ, Vĩnh Yên – Vĩnh Phúc…

Ở miền Nam các cơ sở sản xuất lớn tập trung hầu hết ở Đồng Nai và Bình Dương. Sản phẩm sản xuất chủ yếu là các loại gốm dân dụng và mũ nghệ phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu.

Trong giai đoạn này nhiều cơ sở sản xuất ở đây cũng được trang bị nhiều thiết bị máy móc hiện đại.

Có thể bạn Quan tâm: 

Một số của hàng bán gốm sứ Bát Tràng uy tín tại HCM
số 21 Cộng Hòa, P.4, Q.Tân bình, TpHCM
số 96 Võ Thị Sáu, P.Tân Định, Q1
số 21 Nguyễn Văn Linh, Phú Mỹ Hưng, P.Tân Phong, Q.7

Một số làng nghề gốm sứ tiêu biểu nhất của nưới ta

Song song với sự thăng trầm những khó khăn của nghề gốm gặp phải trong suốt lịch sử hình thành và phát triển. 

Đến ngày nay, sự ra đời của nhiều làng gốm nổi tiếng có lịch sử hàng ngàn năm, mang nét vẽ đẹp truyền thống của dân tộc.

Những làng nghề gốm sứ tiêu biểu của nước ta như Làng gốm Bát Tràng, gốm Chu Đậu – Hải Dương, gốm sành nâu Lò Chum – Thanh Hóa, Lái Thiêu – Bình Dương, gốm mường chanh  - Sơn La, gốm Cậy – Hải Dương, gốm Ành Hồng – Quảng Ninh…

Làng gốm Bát Tràng nổi tiếng

Tuy có sự phát triển trở lại sau những năm cuối thế kỷ XX của nghề gốm. Nhưng với nền kinh tế thị trường các sản phẩm gốm sứ Trung Quốc giá rẻ đã tràn vào thị trường Việt Nam ngày càng nhiều vào những năm cuối thế kỷ XX và đến ngày nay đã ảnh hưởng ít nhiều đến các cơ sở sản xuất gốm sứ ở Việt Nam.

Tuy vậy với sự nổ lực, sáng tạo của người làm gốm đã từng bước khẳng định chất lượng của sản phẩm gốm sứ Việt Nam không chỉ ở thi trường trong nước mà còn ở thị trường quốc tế.